Aware Parenting και Ύπνος

«Το παιδί μου δεν κοιμάται εύκολα.»

«Ξυπνάει πολλές φορές τη νύχτα.»

«Θέλει συνέχεια αγκαλιά για να κοιμηθεί.»

«Μήπως έχω κάνει κάτι λάθος;»

Αν είσαι γονιός μικρού παιδιού, είναι πολύ πιθανό να έχεις πει κάποιο από τα παραπάνω.

Ο ύπνος είναι ίσως ένα από τα θέματα που απασχολούν περισσότερο τους γονείς των μικρών παιδιών.

Για τον ύπνο κυκλοφορούν αμέτρητες συμβουλές, προγράμματα και μέθοδοι. Κι όμως, πολλές οικογένειες συνεχίζουν να δυσκολεύονται.

Στο Aware Parenting, ο ύπνος του μικρού παιδιού δεν αντιμετωπίζεται ως ένα απομονωμένο ζήτημα συμπεριφοράς, αλλά ως μέρος της συνολικής συναισθηματικής και αναπτυξιακής πορείας.

Αντί να αναρωτηθούμε «Πώς θα κάνω το παιδί να κοιμηθεί;», μας προσκαλεί να εξερευνήσουμε:

Τι μπορεί να εμποδίζει το παιδί να χαλαρώσει αρκετά ώστε να κοιμηθεί;

Ο ύπνος δεν είναι μόνο θέμα κούρασης

Συχνά θεωρούμε ότι αν ένα παιδί είναι κουρασμένο, θα κοιμηθεί.

Στην πραγματικότητα, τα πράγματα δεν είναι πάντα τόσο απλά.

Ο ύπνος δεν επηρεάζεται μόνο από τη σωματική κούραση αλλά και από:

·         το στρες

·         την ανάγκη για σύνδεση

·         τα συναισθήματα που έχουν συσσωρευτεί μέσα στην ημέρα

·         την αίσθηση ασφάλειας

·         την ανάγκη για εγγύτητα

Ένα παιδί μπορεί να είναι εξαντλημένο και ταυτόχρονα να δυσκολεύεται να παραδοθεί στον ύπνο.

Η ανάγκη για σωματική εγγύτητα

Πολλά μικρά παιδιά ζητούν αγκαλιά, χάδι ή την παρουσία του γονιού τους για να κοιμηθούν.

Συχνά αυτό ερμηνεύεται ως «κακή συνήθεια» ή ως ένδειξη ότι το παιδί έχει μάθει να εξαρτάται από τον γονιό.

Μέσα από το πρίσμα του Aware Parenting, η εικόνα είναι διαφορετική.

Η ανάγκη για σωματική εγγύτητα είναι μια φυσιολογική ανθρώπινη ανάγκη.

Η φυσική επαφή βοηθά το νευρικό σύστημα να χαλαρώσει, μειώνει το στρες και ενισχύει το αίσθημα ασφάλειας.

Για κάποια παιδιά αυτή η ανάγκη είναι ιδιαίτερα έντονη όταν πλησιάζει η ώρα του ύπνου.

Μήπως το παιδί χρειάζεται να κλάψει;

Αυτή είναι ίσως μία από τις πιο παρεξηγημένες ιδέες του Aware Parenting.

Στην προσέγγιση αυτή, το κλάμα δεν θεωρείται πάντα σημάδι ότι κάτι πάει στραβά.

Το κλάμα είναι ένας από τους φυσικούς μηχανισμούς αποφόρτισης του ανθρώπινου οργανισμού.

Όταν ένα παιδί έχει βιώσει στρες, απογοητεύσεις, φόβους ή έντονες εμπειρίες μέσα στην ημέρα, μπορεί να χρειάζεται να τα εκφράσει πριν μπορέσει να χαλαρώσει πραγματικά.

Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι αφήνουμε το παιδί μόνο του να κλαίει.

Αντίθετα, το Aware Parenting προτείνει την παρουσία, την αγκαλιά και την υποστήριξη του γονιού όσο το παιδί εκφράζει τα συναισθήματά του.

Πολλοί γονείς παρατηρούν ότι μετά από ένα τέτοιο κλάμα το παιδί κοιμάται πιο βαθιά και πιο ήρεμα.

Όταν το παιδί αντιστέκεται στον ύπνο

Μετά τον πρώτο χρόνο ζωής, πολλά παιδιά αρχίζουν να αντιστέκονται έντονα στο βραδινό πρόγραμμα.

Δεν είναι απαραίτητα επειδή δεν νυστάζουν.

Ούτε επειδή θέλουν να δυσκολέψουν τους γονείς τους.

Καθώς μεγαλώνουν, αναπτύσσουν όλο και περισσότερο την αίσθηση της αυτονομίας τους.

Αρχίζουν να θέλουν να παίρνουν αποφάσεις για τη ζωή τους.

Μερικές φορές, αυτό που μοιάζει με αντίσταση στον ύπνο είναι στην πραγματικότητα αντίσταση στο να τους λένε συνεχώς τι να κάνουν.

Συχνά βοηθούν:

·         η σύνδεση πριν τον ύπνο

·         το παιχνίδι

·         οι επιλογές όπου είναι εφικτό

Τα νυχτερινά ξυπνήματα

Όταν ένα παιδί ξυπνά τη νύχτα, ο πρώτος μας στόχος είναι πάντα να αποκλείσουμε πρακτικούς λόγους:

·         πείνα

·         δίψα

·         πόνο

·         ασθένεια

·         δυσφορία

Όμως δεν είναι οι μόνοι πιθανοί λόγοι.

Ορισμένες φορές το παιδί ξυπνά επειδή χρειάζεται σύνδεση.

Άλλες φορές επειδή χρειάζεται να εκφράσει ένταση ή συναισθήματα που δεν πρόλαβε να αποφορτίσει μέσα στην ημέρα.

Κάθε παιδί είναι διαφορετικό και δεν υπάρχει μία απάντηση που να ταιριάζει σε όλες τις οικογένειες.

Και τι γίνεται με τον γονιό;

Το Aware Parenting αναγνωρίζει κάτι που συχνά ξεχνάμε:

Ο ύπνος του παιδιού επηρεάζεται και από την κατάσταση του γονιού.

Όταν είμαστε εξαντλημένοι, αγχωμένοι ή έχουμε φτάσει στα όριά μας, είναι πολύ πιο δύσκολο να προσφέρουμε την παρουσία που χρειάζεται ένα παιδί.

Γι' αυτό η φροντίδα του εαυτού μας δεν είναι πολυτέλεια.

Είναι μέρος της φροντίδας του παιδιού.

Μια διαφορετική ερώτηση

Ίσως η πιο σημαντική αλλαγή που προτείνει το Aware Parenting είναι αυτή:

Αντί να αναρωτιόμαστε:

«Πώς θα κάνω το παιδί μου να κοιμηθεί;»

να αρχίσουμε να αναρωτιόμαστε:

«Τι χρειάζεται το παιδί μου για να νιώσει αρκετά ασφαλές ώστε να αφεθεί στον ύπνο;»

Μερικές φορές μια αγκαλιά και σύνδεση.

Άλλες φορές αποφόρτιση μέσω κλάματος ή γέλιου με την παρουσία ενός υποστηρικτικού ενήλικα.

Χρειάζεσαι υποστήριξη;

Αν ο ύπνος έχει γίνει πηγή άγχους ή εξάντλησης για την οικογένειά σας, μπορούμε να το εξερευνήσουμε μαζί.

Κάθε παιδί είναι διαφορετικό και πίσω από κάθε δυσκολία ύπνου κρύβεται μια μοναδική ιστορία που αξίζει να ακουστεί.

Ζωή Κολιού

Aware Parenting Instructor & Body-Oriented Therapist

Ατομικές online συνεδρίες για γονείς παιδιών 0-6 ετών.

Το παρόν άρθρο βασίζεται στο βιβλίο “The Aware Baby” της Aletha Solter, PhD. Το κείμενο αποτελεί πρωτότυπη ελληνική παρουσίαση από τη Ζωή Κολιού, Aware Parenting Instructor.